Korte lijn tussen arts en fysiotherapeut bij artrose

Binnen de samenwerking Kerngezond Vlissingen werd in 2024 de methodiek GLA:D geïmplementeerd: vier fysiotherapiepraktijken verlenen met de samenwerkende huisartsen, beter afgestemde zorg aan patiënten met artrose aan de knie en of de heup. Zowel de zorgverleners als de patiënten zijn lovend over de voortgang en de eerste resultaten.

GLA:D is een voorlichtings- en oefenprogramma dat is ontstaan in Denemarken. Tien jaar wereldwijd onderzoek onder 10.000 patiënten, bewijst dat de aanpak een zeer positieve werking heeft. Het voorkomt of stelt nodige protheses uit en verbetert de kwaliteit van leven. 
Binnen amper een jaar tijd kunnen in Vlissingen de fysiotherapiepraktijken Van Woelderenlaan-Govert Flinck, Paauwenburg, Rozengracht en PMC in Balans, de samenwerkende huisartsen én de patiënten dit beamen: klachten verdwijnen en een doorverwijzing naar het ziekenhuis is minder vaak noodzakelijk.

Weer mobiel en pijnvrij 
De eerste resultaten waren snel zichtbaar zegt Elroy Vermeer, fysiotherapeut bij Fysiotherapiepraktijk Govert Flinck: 
“Een groot deel van de patiënten met heup- en/of knieartrose heeft minder pijnklachten. Ze vinden het fijn dat we met de oefeningen aandacht schenken aan de functionele bewegingen die in hun dagelijkse leven terugkomen. En dat je de oefeningen zelfstandig thuis kunt doen. Je hebt alleen een trap en een elastiek nodig.“

Een van zijn patiënten is de 72-jarige Wim de Zwart. Hij heeft artrose in zijn linker heup. “De huisarts verwees mij naar Elroy. ‘Ga eerst maar eens het oefenprogramma GLA:D doen, daarna zien we wel verder’, zei hij. De artrose gaat niet weg, maar ik ben wel van de pijn af.” 

Samenwerking huisarts – fysiotherapeut
Dat Wim naar de fysiotherapeut werd verwezen, komt omdat de huisartsen in Vlissingen inmiddels weten wat het programma inhoudt. “En dat het vaak beter werkt dan pijnstillers. Ze kennen het belang en de toegevoegde waarde ervan”, aldus Elroy. 
“Dat klopt”, zegt huisarts Selena van Hoek van huisartsenpraktijk De Golfslag. “Voor ons is duidelijk wat het programma inhoudt en voor welke patiënten het geschikt is. We kunnen hierdoor patiënten gericht uitleg geven over het GLA:D programma. En we kunnen laten weten wat het effect zal zijn op de klachten die ze hebben en wat de vervolgstappen zijn.”

Verwijzingen
Elroy: “De huisartsen weten goed wanneer een patiënt naar ons verwezen kan worden. We merken dat ook. De aanwas aan nieuwe knie- en heupartrosepatiënten die speciaal voor dit programma worden verwezen, is groter.” 
Sinds de start met de intensieve samenwerking en het oefenprogramma, zijn bij de deelnemende praktijken al zo’n 240 patiënten doorverwezen. Driekwart daarvan met knie-artrose, een kwart met heupartrose. “Dit zijn echt terechte verwijzingen”, zegt Elroy. “Voorheen kwamen deze mensen ook naar ons, maar dan waren ze bijvoorbeeld al bij een orthopeed geweest. Of in het ziekenhuis voor het maken van een foto. Maar bedenk je dat symptomen al 10 tot 15 jaar aanwezig kunnen zijn, voordat artrose zichtbaar is op een foto.” 

De GLA:D methode
Het programma bestaat uit voorlichting en een trainingsprogramma dat een patiënt helpt te leren omgaan met zijn of haar klachten aan heup en of knie. Het behandelplan bij de fysiotherapeut duurt ongeveer 6-12 weken en bestaat uit 12 sessies. Iedere patiënt krijgt een persoonlijk trainingsprogramma dat thuis gemakkelijk te doen is. Minder mensen zullen onnodig naar het ziekenhuis verwezen worden voor een heup- of knieprothese. 

Rob Manders, ook woonachtig in Vlissingen, wil met zijn jonge leeftijd van 43 jaar die stap voor zijn. “In mijn beroep als baggeraar wordt niet geklaagd over pijntjes en kwalen. Je gaat gewoon door. Ik ook. Ik had pijnlijke knieën, werd snel moe, al zeker drie jaar. Om me heen zag ik te veel collega’s met onomkeerbare schade door slijtage en dat wilde ik toch echt voorkomen. Ik ben nog zo jong.” 
Om aan zijn herstel te kunnen werken, nam Rob een tijdje ziekteverlof. “Inmiddels ben ik weer volledig aan het werk. Ik beweeg nu bewuster en ik ben weer actiever. De oefeningen hebben mij veel geholpen.”

Lichamelijk en mentaal vooruitgang
En Rob merkt nóg een verbetering voor zijn gezondheid: “Mentaal heeft het me veel positiefs gebracht. Ik ben zekerder geworden. Ik had geen balans meer en kan nu op één been staan. Dat heeft me vertrouwen gegeven in de dagelijkse bezigheden.”
Wim: “De oefeningen doen me goed. Bepaalde dingen gaan echt makkelijker, omdat ik meer kracht in mijn benen heb gekregen. En ik loop minder krom. Ik blijf het doen. Thuis onder begeleiding van mijn vrouw en op de praktijk kan ik een beetje praten met anderen. Ik ben erg positief.”

Profijt voor zorg en inwoner
Voor Elroy zijn er alleen winnaars bij de GLA:D-methode. “De patiënt ervaart minder pijn en meer kwaliteit van leven. Dit betekent minder pijnstillers en minder druk op de tweedelijnszorg.” 

Na acht weken informatie en begeleiding laten de fysiotherapeuten hun patiënten los. Elroy: “Na een jaar nemen we weer contact op voor een eventueel vervolg van de oefeningen thuis. Wanneer een patiënt nog steeds ernstige klachten blijft houden, kan een operatie alsnog de juiste keuze zijn.“

Meer informatie of aanmelden?
Mensen die interesse hebben in het GLA:D programma kunnen contact opnemen met de eigen huisarts of fysiotherapiepraktijk Van Woelderenlaan-Govert Flinck, Paauwenburg, Rozengracht en PMC in Balans.