De heilzame werkingen van vitamines

Vitamines zijn organische substanties die noodzakelijk zijn om het leven in stand te houden. Ze zijn op allerlei manieren betrokken bij de vele functies van het menselijk lichaam, en niet alleen maar (zoals men in conservatieve kringen nog steeds pleegt te denken) als noodzakelijke stoffen voor de energiewinning.

Vitamines kunnen, enige uitzonderingen daargelaten, niet door het lichaam worden aangemaakt en dienen derhalve via de voeding of via voedingssupplementen te worden verkregen. Vitaminens (en andere vitale voedingsstoffen) in de vorm van supplementen kunnen de normale voeding uiteraard niet vervangen.

Hieronder vindt u een beknopt overzicht van de functies die vitamines c.q. groepen van vitamines in het algemeen in het lichaam hebben, alsmede een opsomming van de (belangrijkste) specifieke taken van iedere vitamine afzonderlijk.

Functies van vitamines in het algemeen

Wat betreft de werking die vitamines in het lichaam ontplooien kunnen een groot aantal functies worden onderscheiden:

• beschikken over anti-oxidant-werking
• versterken en onderhouden het afweersysteem
• ontplooien een anti-stress-werking
• bezitten een 'chelerende' (ontgiftende) werking
• verbeteren het geheugen en optimaliseren het leerproces
• bevorderen de reparatie van beschadigingen van de celkern-structuren (DNA)
• versterken en onderhouden de goede werking van celwanden
• bevorderen de aanmaak van groeihormonen
• spelen een belangrijke rol spelen in het zuurstofgebruik door de cellen
• helpen bij de aanmaak van eiwitten
• beschikken over een hartbeschermende functie
• helpen bij de regulering van de cholesterol-stofwisseling
• gaan voortijdige veroudering tegen (excl. de groep van de anti-oxidanten)
• zijn onmisbaar voor de omzetting van voedingsenergie in bio-energie
   

Functies van afzonderlijke vitamines

Vitamine A

• houdt de huid en slijmvliezen gezond
• betrokken bij het onderhoud van gezonde botten en tanden
• onderhoudt het gezichtsvermogen
• versterkt het afweersysteem
• verbetert het bloedbeeld
• bevordert en reguleert celdeling en celgroei

Bèta caroteen (pro-vitamine A)

conform vitamine A:

• houdt de huid en slijmvliezen gezond
• betrokken bij het onderhoud van gezonde botten en tanden
• onderhoudt het gezichtsvermogen
• versterkt het afweersysteem
• verbetert het bloedbeeld
• bevordert en reguleert celdeling en celgroei
  
  tevens:
• krachtige anti-oxidant in vetweefsel

Vitamine B1

• belangrijk voor de omzetting van voedingsenergie in bio-energie (aanmaak van insuline)
• belangrijk voor de goede werking van het zenuwstelsel
• betrokken bij hartritme-regulatie
• stimuleert de aanmaak van rode bloedcellen

Vitamine B2

• belangrijk voor de omzetting van voedingsenergie in bio-energie
• belangrijk als co-enzymfactor voor het anti-oxidant-systeem (vorming van glutathion)
• onderhoudt de gezondheid van spieren, botten, huid, ogen en de rode bloedcellen

Vitamine B3

• belangrijk voor de omzetting van voedingsenergie in bio-energie
• essentiële component van energie-leverende moleculen
• belangrijk voor de aanmaak van diverse hormonen
• als co-enzymfactor bij vele omzettingsprocessen betrokken
• speelt een rol in de cholesterolstofwisseling
• verbetert de bloedcirculatie van de kleine haarvaten
• onderhoudt het zenuwstelsel
• houdt het spijsverteringskanaal gezond

Vitamine B5

• essentieel voor de bijnierfuncties
• belangrijk voor de omzetting van voedingsenergie in bio-energie
• helpt bij de afbraak van vetten en cholesterol
• van belang voor een goede werking van hersenen, zenuwstelsel en afweersysteem

Vitamine B6

• belangrijk in de cholesterolstofwisseling
• als co-enzymfactor betrokken bij vele omzettingsprocessen van aminozuren in hormonen e.d.
• belangrijk voor goede werking van het afweersysteem
• belangrijk voor de stofwisseling van meervoudig onverzadigde vetzuren
• betrokken bij de regulering van de vochthuishouding
• betrokken bij celdelingsprocessen
• betrokken bij de aanmaak van de rode bloedcel
• belangrijk voor de omzetting van voedingsenergie in bio- energie
• heeft een gunstig effect op de zwangerschap (tegen misselijkheid en diabetes)

Vitamine B12

• is noodzakelijk voor de stofwisseling van zenuwcellen
• verbetert de stofwisseling van methionine (helpt bij de preventie van vaatklachten)
• is noodzakelijk voor celdelingsprocessen
• verbetert de eiwitstofwisseling
• belangrijk voor de aanmaak van hemoglobine
• bevordert de werking van het afweersysteem en de darmflora
• belangrijk voor de omzetting van voedingsenergie in bio- energie
• bevordert de omzetting van caroteen in vitamine A
• verbetert de kwantiteit en kwaliteit van sperma

PABA

• draagt bij aan onderhoud van de gezondheid van huid, haar en nagels
• verbetert de gezondheid van het darmstelsel en de darmperistaltiek
• fungeert in de huid als filter tegen UV-straling
• betrokken bij de werking van afweercellen 

Foliumzuur

• essentieel voor de celdelingsprocessen (van belang tijdens de zwangerschap)
• bevordert lactatie
• betrokken bij de stofwisseling van eiwitten en vetten
• noodzakelijk voor aanmaak van rode bloedcellen
• stimuleert de vorming van maagzuur
• helpt de hersenstofwisseling
• helpt de leverfunctie
• belangrijk voor goede werking van het afweersysteem

Biotine

• belangrijk voor de stofwisseling van eiwitten en vetten
• onderhoudt de gezondheid van haar en nagels
• belangrijk voor de darmflora

Choline

• belangrijke emulgator (houdt vetten, waaronder cholesterol, in oplossing in het bloed)
• essentieel voor de aanmaak van acetylcholine (hormoon voor geheugen- en concentratiefuncties)
• belangrijk voor goede werking van het zenuwstelsel
• essentieel voor de aanmaak van lecithine
• belangrijk voor de gezondheid van lever en nieren

Inositol

• een van de grondstoffen voor de aanmaak van hersencellen
• belangrijk voor de haargroei
• verbetert stress-beheersing
• stimuleert de darmperistaltiek
• nodig voor de groei en ontwikkeling van beenmerg- en darmwandcellen
• belangrijk voor de lever 

Vitamine C

• belangrijkste anti-oxidant in waterige delen van het lichaam
• essentieel voor collageenbouw
• zeer belangrijk voor het afweersysteem
• essentieel voor de aanmaak van adrenaline en andere hormonen
• remt de vorming van nitrosamines
• belangrijk voor ijzeropslag en -transport
• betrokken bij calciumstofwisseling

Bioflavonoïden (inclusief flavonen, flavonolen, anthocyanidinen, e.a.)

• versterken vele functies van vitamine C
• verbeteren vitamine C-stofwisseling
• versterken het anti-oxidantsysteem, vaak op specifieke locaties

Vitamine D3 (cholecalciferol)

• essentieel voor aanmaak en onderhoud van botten en gebit
• heeft een regulerende werking op hartritme en zenuwstelsel
• betrokken bij de regulering van de bloedviscositeit

Vitamine E

• belangrijkste anti-oxidant in vetweefsel (ondermeer celwanden)
• voorkomt vorming van ongewenste bloedstolsels
• verbetert de doorbloeding
• bevordert de celademhaling
• remt littekenvorming 

Vitamine K1 (phytonadion)

• nodig voor de aanmaak van stoffen die betrokken zijn bij het bloedstollingsproces
• belangrijk voor een goede leverfunctie
• betrokken bij de aanmaak van botcellen
• betrokken bij de regulering van de menstruatie-cyclus